---

Novas

10.07.08 Balanzo da edición 2008

A edición 2008 do Imaxina Sons serviu para comprobar que existe un público fiel e estable para o jazz, mesmo en condicións tan especiais como a coincidencia coa celebración da Eurocopa. Un público no que, por certo, non faltaron as novas xeracións interesadas en ver de cerca aos “históricos” do jazz ou as últimas tendencias de vangarda.
Para os responsables do festival o que resta agora é afronta-la vindeira edición, na que este evento cumprirá o seu primeiro lustro de vida. E ese traballo empeza a partir deste momento, coa intención clara de reforzar e consolidar en 2009 un evento que deberá facer un primeiro balanzo xeral tras esta etapa inicial da súa historia.
Neste Imaxina Sons 08, a historia do jazz pasou por Vigo, da man dos intérpretes máis veteranos e a cidade foi testemuña de actuacións como a do cuarteto de Wayne Shorter, co panameño Danilo Pérez ao piano, no que pode ser un dos últimos directos do grupo. A viaxe musical insólita e imprevisible deste grupo resumía a traxectoria dun estilo musical armado nas orixes a partir de melodías que descansan no tempo e na harmonía pero que acaban diluíndose nese “magma informe e delicado” (como dixo o crítico Quinito L. Mourelle) característicos do free jazz e da música máis contemporánea e vangardista.
Unha actuación que estivo precedida na xornada inaugural do cuarteto galego Clunia Jazz, no concerto conmemorativo do seu 25 aniversario. O cuarto de século que vai dos tempos do Filloa (emblemático local do jazz na Coruña onde se deu a coñece-lo grupo) ata hoxe foi un tempo moi aproveitado. Hai un paso de xigante entre esa escena do jazz practicamente deserta (a penas o Filloa na Coruña e o Sachtmo en Vigo) ao panorama actual con locais que programan frecuentes actuacións de jazz en case tódalas grandes vilas galegas.
Internet e o seu prodixioso poder de difusión e contacto, xunto ao nacemento dunha industria musical galega son outro dos polos que marcan esta nova xeografía musical galega, destinada a integrarse no mapa global.

IMPULSO EN GALICIA
Máis importante, se cadra, para este novo impulso do jazz galego foi a aparición de centros de formación específicos (a escola “A Tempo” de Pontevedra, a “Jazz Ensemble” de A Coruña, presentaron no festival as súas formacións) e a importancia que nos conservatorios teñen as especialidades vinculadas a este estilo musical.
Músicos novos como Paco Charlín ou máis veteranos, como Fernando Llorca, de Clunia, aseguran co seu labor docente o necesario intercambio de experiencias e coñecementos.
Do impulso (e a boa saúde) do jazz galego falan por exemplo as “estreas” en público de gravacións recentes como Soños e Delirios (editado por Karonte) de Lucía Martínez, Zinco do quinteto de Marcelino Galán (do selo galego Free Code) ou Pascala, de Terela Gradín e Manuel Gutiérrez, tamén neste último selo.
Ao respecto da formación é importante destacar sobre todo o aumento espectacular de público que rexistraron as master-class. Auténtica pedra de toque no contexto da formación, estas sesións especializadas foron lugar de encontro de estilos e fórmulas que os intérpretes ofreceron “en cru” aos asistentes (músicos de variadas procedencias, na súa maioría), no marco do Conservatorio Superior de Música de Vigo.
É un cerimonial case máxico, onde os “druídas” dos diversos instrumentos, desde a autoridade dunha mestría técnica indubidable, abren camiños á evolución e trazan mapas de estilo que outros poden seguir. Impresionantes a este respecto, os Bojan Z e os Markus Stockhausen e Stefano Socadnibbio.
Deste xeito, Imaxina Sons consegue fixar unha referencia estable no eido da formación especializada e Vigo sitúase como un dos focos de atención para os especialistas durante a celebración do festival.

Por outra banda, os concertos de solistas do museo MARCO son unha fórmula a medio camiño entre as master-class e as interpretacións de grupo. Intérpretes como Barry Guy ou o galego Antonio Bravo, puxeron en acción o seu catálogo de recursos estilísticos (o primeiro ao contrabaixo e o segundo combinando á guitarra e as pistas de son pregrabadas) nunha especie de solo prolongado.
Tamén foron estes concertos solistas o espazo de fórmulas absolutamente experimentais, como a poesía sonoro-vocal de Americo Rodrígues e os seus expresivos alardes inhalantes-exhalantes.
Os aspectos históricos do jazz en España foron o tema central das conferencias que ofreceron na segunda semana do Imaxina Sons, os expertos Juan Claudio Cifuentes (“Cifu”) e Germán Lázaro respectivamente. Os especialistas centráronse no primeiro caso na época dourada do Madrid dos 60 con nacemento das primeiras compañías discográficas, e no segundo na explosión creativa da Barcelona dos 70, coa aparición das tendencias que marcarían a evolución do jazz desde Miles Davis e Weather Report ás influencias do rock e o folk.

VANGARDA EUROPEA
Se un dos sinais de identidade do Imaxina Sons é a súa referencia ao jazz europeo de vangarda, o obxectivo cumpriuse co repaso ao catálogo das tendencias europeas actuais. No festival tiveron cabida estilos tan alonxados como o show de Stefano Bollani (todo técnica e creatividade ao servizo do humor) ou a implacable descarga sonora dos Atomica / School Days capitaneados polo saxofonista Ken Vandermark, navegando sen complexos entre a música escrita e o free jazz.
As actuacións de grandes figuras como a orquestra de Barry Guy,o grupo do clarinetista Michel Portal ou o trompetista Enrico Rava demostraron que o jazz de calidade sempre sorprende coas súas propostas, por máis previsibles que resulten.
Figuras menos coñecidas, pero con plantexamentos atractivos, foron o guitarrista italiano Simoni Guiducci coa súas interpretacións ligadas ao folclore, mentres que a súa compatriota, a contrabaixista Giulia Valle, ofrecía a súa propia versión sinfónica da evolución musical desde os tempos clásicos ao rock.
Non faltaron as propostas máis intimistas, representadas neste caso por Markus Stockhausen e Stefano Scodanibbio e o seu quinteto de “música intuitiva” nun concerto marcado, paradoxalmente, polo uso do silencio.
Do panorama español destacaron as aportacións dos canarios Machuca Trío, unha agradable sorpresa que descubriu que o jazz existe e goza de boa saúde nas illas; tamén sobresaíu o saxofonista valenciano Javier Vercher, coa súa cálida espiritualidade expresada en intensas baladas. Por fin, Santi Ibarretxe trouxo a Vigo a lúdica e corrosiva proposta do seu grupo Prímital, unha ousada maraña de funk, rock, verbena e ópera cómica.
En resume, Imaxina Sons presentou nesta edición 2008 un catálogo de intérpretes de alto nivel e unha forte aposta pola profesionalización, que é xunto aos apoios públicos e privados son a condición ineludible para a súa subsistencia como deixaron patente os expertos participantes na correspondente mesa redonda.